De biecht

Als katholieken erkennen wij een Sacrament dat op een geestelijke wonderbaarlijke wijze werkt. Wij hebben een Sacrament waarbij verzoening en vergeving werkelijk tegen ons word uitgesproken: de biecht.

Mijn interpretatie was 'de juiste'

Sinds dat ik katholiek ben (en eigenlijk al sinds van tevoren) heb ik hier en daar wat gelezen over het Sacrament van Verzoening. Als protestant was ik hier fel op tegen: waarom zou ik naar een priester, die ook een zondig persoon is, mijn zonden openlijk moeten belijden om vergeving te ontvangen? Kan ik niet direct naar Christus?

Deze discussie heb ik ook weleens gehad met andere katholieken (en orthodoxen) toen ik nog protestants was. Voor mij leek het alsof het een kerkelijke leerstelling was en niet iets dat door Christus en de apostelen doorgegeven werd. Katholieken faalden erin om mij te overtuigen van de biecht: voor mij bleef het belijden van zonden direct tot Christus het meest Bijbels.

Er lag volgens mijn interpretatie van de Bijbel geen enkele link voor het biechten tot een geestelijke. Ik had me er echter niet zo heel veel in verdiept. Want naarmate ik de biecht vaker bestudeerde, des te meer ik erachter kwam dat dit zeker wel doorgegeven is door Christus aan de apostelen, maar ik heel lang blind ben geweest voor de Bijbelse aanduidingen. En ik moet eerlijk bekennen: zelfs tijdens de catechisatie wist ik niet hoe de biecht in elkaar zat. Pas later ben ik erachter gekomen dat hier een Bijbelse geschiedenis achter zit, zowel als een lijn aan Traditie.

'Belijd elkaar de overtredingen..'

Het Nieuwe Testament leert nergens expliciet dat de gewone weg voor sacramentele vergeving bestaat uit het uitsluitend rechtstreeks belijden aan Christus, los van de bediening die Hij aan de apostelen heeft toevertrouwd. Dit is een gedachte die door de protestantse kerk wél naar voren komt. Velen beschuldigen de katholieken ervan dat de praktijk van het biechten onbijbels is; zo is het belijden tot God zelf nergens in het Nieuwe Testament te bekennen. Dat betekent niet dat het niet mag of niet kan, maar als protestanten benoemen dat het biechten direct tot God Bijbels is, is dit onjuist. Het wordt juist bemoedigd om tegen anderen onze zonden te belijden. Kijk naar verzen zoals:

Handelingen 19:18 (HSV)

‘En velen van hen die geloofden, kwamen hun zondige daden belijden en bekennen.’

Jakobus 5:16 (HSV)

‘Belijd elkaar de overtredingen en bid voor elkaar, opdat u gezond wordt. Een krachtig gebed van een rechtvaardige brengt veel tot stand.’

1 Johannes 1:9 (HSV)

‘Als wij onze zonden belijden: Hij is getrouw en rechtvaardig om ons de zonden te vergeven en ons te reinigen van alle ongerechtigheid.’

Dan is hierbij de vraag: aan wie moeten we onze zonden belijden? Bij het merendeel van de verzen die ik heb benoemd staat er dat we de zonden aan elkaar belijden. Dit geeft eigenlijk een directe basis van de biecht.

Als we naar het vers in Handelingen 19 kijken, blijft voor ons de vraag: wie ontsloeg de zonden daar? Daar is weer een ander vers in de Bijbel voor, direct door Jezus Zelf verteld aan de apostelen:

Johannes 20:23 (HSV)

‘Als u iemands zonden vergeeft, worden ze hem vergeven; als u ze hem toerekent, blijven ze hem toegerekend.’

Jezus zegt hier niet dat de apostelen op eigen kracht de zonden van anderen konden vergeven; maar ik denk dat de apostelen dat na 3 jaar samen met Hem wel wisten. Dus hoe vergaven de apostelen de zonden van anderen dan? Eigenlijk op de manier hoe het in Handelingen 3 gebeurt:

Handelingen 3:6 (HSV)

‘Petrus zei echter: Zilver en goud heb ik niet, maar wat ik heb, dat geef ik u: in de Naam van Jezus Christus de Nazarener, sta op en ga lopen!’

Apostolische succesie

Maar dan in de context van het belijden van de zonden. De apostelen (en nu bisschoppen en priesters) zijn als het ware een instrument die God gebruikt. God bespeeld het instrument, en het instrument geeft een prachtig geluid.

Dan komen we op nog een vraag: als de vergeving van de zonden via de apostelen ging, hoe deden ze het dan ná het overlijden van de apostelen?

De apostelen stelden vanaf het begin al structuren aan en gaven door handoplegging de gave aan andere mensen om te kunnen doen wat zij deden. In het Nieuwe Testament staan veel voorbeelden over het opleggen van de handen in verschillende contexten. 

Dit noemen we apostolische successie. Sinds de tijd van de apostelen is er een onafgebroken lijn van bisschoppen en priesters. Dit is gewoon een feit; dit zien we heel vaak terug in de vroege Kerk. Doordat de handoplegging generaties lang doorging tot het moment van vandaag, vormen ze samen één directe lijn met de apostelen. Dát is waarom deze gave van het vergeven van de zonden in Jezus' Naam is doorgegeven aan de bisschoppen en priesters, en voorbestemd voor hen alleen.

Stop niet met het belijden tot God

Belijden tot God is altijd goed om te doen en blijf dat vooral doen. Dat doe ik ook nog elke avond, of door het Onze Vader te bidden. Het Sacrament van Verzoening geeft ons de objectieve zekerheid van de sacramentele absolutie die Christus aan Zijn Kerk heeft toevertrouwd. God is barmhartig en werkt ook buiten de Sacramenten om. Hij is gebonden aan Zijn Sacramenten. Als je nu weet dat God dóór de Sacramenten werkt; waarom zou je dat niet aannemen?

Gods zegen, en bid voor elkander.